Dynia – jesienny superfood

Dynia to królowa jesieni, popularna ozdoba na Halloween, ale przede wszystkim wartościowe warzywo o długiej historii. Pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie była uprawiana już kilka tysięcy lat temu. Do Europy trafiła po odkryciu Ameryki i już po chwili królowała na stołach.

Co kryje w sobie dynia?

Dynia to prawdziwa kopalnia składników odżywczych:

• β-karoten i inne karotenoidy – silne przeciwutleniacze, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym i wspierają odporność, wzrok oraz kondycję skóry i sierści.
• Witamina C – wspiera odporność, działa przeciwzapalnie.
• Witaminy z grupy B – ważne dla metabolizmu i układu nerwowego.
• Potas, magnez i żelazo – wspomagają prawidłową pracę mięśni i serca.
• Błonnik – reguluje pracę jelit i poprawia konsystencję stolca.

Dynia ma też niską kaloryczność i jest lekkostrawna, więc świetnie sprawdza się w diecie psów z wrażliwym układem pokarmowym, psich rekonwalescentów (np. w lekkostrawnej diecie po zabiegach chirurgicznych na powłokach brzusznych) lub psów z nadwagą.

Jak to jest z tym β-karotenem?

Psy (podobnie jak ludzie) mają wyjątkową umiejętność: potrafią konwertować β-karoten z warzyw w witaminę A (retinol).
Proces ten zachodzi w jelicie cienkim, gdzie enzym β-karoten-15,15′-dioksygenaza (BCO1) rozkłada cząsteczkę β-karotenu na retinal, który następnie zostaje przekształcony w retinol – aktywną formę witaminy A, ważną dla wzroku, odporności i zdrowej skóry. Organizm psa reguluje tę konwersję sam – proces ten zachodzi tylko wtedy, gdy organizm potrzebuje witaminy A. Dzięki temu nadmiar β-karotenu nie prowadzi do hiperwitaminozy A, ponieważ jego przemiana do retinolu jest kontrolowana enzymatycznie (β-karoten-15,15′-dioksygenaza (BCO1) – wykazuje aktywność zależną od poziomu witaminy A w organizmie). Jeśli witaminy A jest wystarczająco dużo, aktywność enzymu spada, a β-karoten pozostaje w nieprzekształconej formie (działa wtedy głównie jako przeciwutleniacz).

Dynia a trawienie

Błonnik z dyni działa dwojako:

• przy biegunce pomaga regulować konsystencję stolca,
• przy zaparciach – delikatnie pobudza perystaltykę.

Dlatego dynia to warzywo często wybierane przy problemach jelitowych.

W jakiej formie podawać dynię?

Najlepiej podawać ją gotowaną lub pieczoną i rozgniecioną, dzięki czemu składniki odżywcze są łatwiej przyswajalne.

A co z kotami?

Koty to zupełnie inna historia – jako typowe mięsożercy nie potrafią zamieniać β-karotenu w witaminę A, bo brakuje im odpowiedniego enzymu. Dla nich dynia nie jest więc źródłem tej witaminy, ale może stanowić dobry, naturalny błonnik, który wspiera perystaltykę jelit – zwłaszcza u kotów z tendencją do zaparć. W kociej diecie udział warzyw może wynosić ok 5%, ale zanim dorzucimy dynię  czy inne warzywo do kociego menu, warto przyjrzeć się tłustości czy ilości podrobów.

Jednym zdaniem…

Dynia to zdrowy, bezpieczny i wartościowy dodatek w psiej diecie. Działa korzystnie na trawienie, odporność i skórę, dostarcza przeciwutleniaczy, a przy tym jest lekkostrawna i niskokaloryczna, a jesień to idealny moment, by dorzucić odrobinę tego pomarańczowego superfood do psiej miski.